چین بازار نقره را به‌هم ریخت؛ پنل‌های خورشیدی چه نقشی دارند؟
- amir
- دسته‌بندی نشده
وقتی صحبت از نقره می‌شود، خیلی‌ها اولین چیزی که به ذهنشان می‌رسد شمش، سکه، زیورآلات یا سرمایه‌گذاری است. اما بخش مهمی از داستان نقره در جایی کاملاً متفاوت اتفاق می‌افتد: صنعت انرژی خورشیدی.
نقره یکی از فلزات مورد استفاده در ساخت سلول‌های فتوولتائیک است؛ همان سلول‌هایی که نور خورشید را به برق تبدیل می‌کنند. به دلیل رسانایی الکتریکی بسیار بالای نقره، از خمیرهای حاوی نقره برای ایجاد اتصالات الکتریکی در بسیاری از سلول‌های خورشیدی استفاده می‌شود.
حالا کافی است این موضوع را کنار یک واقعیت مهم قرار دهیم: چین بزرگ‌ترین قطب تولید پنل‌های خورشیدی جهان است.
اینجاست که ارتباط چین، انرژی خورشیدی و آینده بازار نقره جدی می‌شود.
چرا صنعت خورشیدی به نقره احتیاج دارد؟
وظیفه پنل خورشیدی فقط جذب نور نیست؛ الکتریسیته تولیدشده داخل سلول باید جمع‌آوری و منتقل شود. برای این کار به ماده‌ای با رسانایی الکتریکی بسیار مناسب نیاز است و نقره یکی از بهترین فلزات برای این کاربرد محسوب می‌شود.
در بسیاری از فناوری‌های سلول خورشیدی، نقره به شکل خمیر رسانا روی سلول قرار می‌گیرد و مسیر انتقال جریان الکتریکی را ایجاد می‌کند.
بنابراین هر پنل خورشیدی مقدار نسبتاً کمی نقره مصرف می‌کند، اما وقتی صحبت از تولید در مقیاس صدها میلیون پنل و ظرفیت‌های عظیم خورشیدی باشد، همین مقدار کوچک می‌تواند به یک تقاضای صنعتی بزرگ تبدیل شود.
چین کجای این داستان قرار دارد؟
چین طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری بسیار گسترده‌ای در زنجیره انرژی خورشیدی انجام داده است؛ از تولید مواد اولیه و سلول گرفته تا ساخت ماژول و نصب نیروگاه‌های خورشیدی.
به همین دلیل، تحولات صنعت خورشیدی چین فقط برای بازار انرژی اهمیت ندارد. بازار مواد اولیه مورد استفاده در این صنعت، از جمله نقره، نیز آن را دنبال می‌کند.
به زبان ساده:
تولید بیشتر پنل خورشیدی → تولید بیشتر سلول خورشیدی → نیاز بیشتر به مواد رسانا → افزایش بالقوه تقاضای صنعتی نقره
البته این رابطه کاملاً خطی نیست، چون تولیدکنندگان دائماً تلاش می‌کنند مقدار نقره مصرفی در هر سلول را کاهش دهند یا بخشی از آن را با فلزات ارزان‌تر جایگزین کنند.
رقابت بزرگی که کمتر درباره آن صحبت می‌شود
اینجا یکی از مهم‌ترین نکات آینده بازار نقره شکل می‌گیرد.
از یک طرف، جهان به سمت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر حرکت می‌کند و ظرفیت خورشیدی افزایش پیدا می‌کند. این روند می‌تواند مصرف نقره را بالا ببرد.
از طرف دیگر، سازندگان پنل خورشیدی انگیزه بسیار زیادی دارند که مصرف نقره در هر وات ظرفیت تولیدی را کاهش دهند.
چرا؟
چون نقره ماده‌ای گران‌قیمت است و افزایش قیمت آن می‌تواند هزینه تولید سلول خورشیدی را افزایش دهد.
بنابراین یک رقابت دائمی وجود دارد:
رشد تعداد پنل‌ها در برابر کاهش نقره مصرفی در هر پنل.
این رقابت یکی از متغیرهای مهم برای تحلیل تقاضای آینده نقره است.
فناوری‌های جدید می‌توانند داستان را تغییر دهند
تمام سلول‌های خورشیدی مقدار یکسانی نقره مصرف نمی‌کنند. تغییر فناوری تولید سلول می‌تواند میزان مصرف نقره را نیز تغییر دهد.
نسل‌های جدید سلول‌های خورشیدی برای افزایش راندمان طراحی می‌شوند و بعضی از فناوری‌ها الگوی متفاوتی از مصرف نقره دارند. هم‌زمان تحقیقات گسترده‌ای برای کاهش مصرف نقره و استفاده بیشتر از موادی مانند مس در جریان است.
بنابراین برای تحلیل آینده نقره فقط نباید پرسید:
«چین چند پنل خورشیدی تولید می‌کند؟»
سؤال مهم‌تر این است:
«هر وات پنل خورشیدی نسل جدید چه مقدار نقره مصرف می‌کند؟»
اگر تقاضای خورشیدی بالا برود، نقره گران می‌شود؟
نه لزوماً.
تقاضای صنعت خورشیدی فقط یکی از نیروهای بازار نقره است. قیمت جهانی نقره هم‌زمان تحت تأثیر عرضه معادن، بازیافت، تقاضای سایر صنایع، سرمایه‌گذاری، نرخ بهره، ارزش دلار آمریکا، وضعیت طلا و شرایط اقتصاد جهانی قرار دارد.
ممکن است تقاضای خورشیدی بسیار قوی باشد اما عوامل دیگری فشار نزولی بر قیمت وارد کنند؛ یا برعکس، چند عامل هم‌زمان در یک جهت حرکت کنند و نوسانات شدیدتری ایجاد شود.
بنابراین عبارت «چین بازار نقره را به‌هم ریخت» بیشتر نشان‌دهنده اهمیت بسیار بالای تحولات چین برای این بازار است و نباید آن را به این معنا برداشت کرد که تنها عامل قیمت نقره، پنل خورشیدی چین است.
چرا سرمایه‌گذاران نقره باید صنعت خورشیدی چین را دنبال کنند؟
اینجا تفاوت مهم نقره با بسیاری از دارایی‌های سرمایه‌ای مشخص می‌شود.
نقره دو چهره دارد:
یک فلز گران‌بها و سرمایه‌ای است، اما در عین حال یک ماده اولیه صنعتی مهم هم محسوب می‌شود.
به همین دلیل ممکن است یک سرمایه‌گذار نقره علاوه بر دلار، نرخ بهره و طلا، مجبور باشد اخبار کارخانه‌های پنل خورشیدی، خودروهای برقی، الکترونیک و توسعه شبکه برق را هم دنبال کند.
و چین در مرکز بخش بزرگی از این زنجیره صنعتی قرار گرفته است.
آیا ممکن است روزی نقره از پنل خورشیدی حذف شود؟
تلاش برای کاهش وابستگی به نقره جدی است. تولیدکنندگان به دنبال کاهش ضخامت خطوط رسانا، استفاده کارآمدتر از خمیر نقره و جایگزینی بخشی از نقره با فلزاتی مانند مس هستند.
اما جایگزینی یک ماده در تولید صنعتی گسترده فقط به قیمت آن بستگی ندارد. راندمان، دوام، قابلیت تولید انبوه، هزینه تجهیزات و کیفیت محصول نهایی هم اهمیت دارند.
بنابراین مسئله اصلی برای بازار آینده این نیست که «نقره فردا حذف می‌شود یا نه»، بلکه سرعت پیشرفت فناوری‌های کاهش مصرف و جایگزینی نقره است.
یک معادله مهم برای آینده نقره
برای درک ساده‌تر می‌توان تقاضای نقره در صنعت خورشیدی را تقریباً حاصل دو متغیر دانست:
حجم تولید جهانی پنل خورشیدی × مقدار نقره مصرفی به ازای هر واحد ظرفیت
اگر رشد تولید پنل از سرعت کاهش مصرف نقره بیشتر باشد، تقاضای کل نقره می‌تواند همچنان افزایش پیدا کند.
اگر فناوری‌های جدید بتوانند مصرف نقره را بسیار سریع کاهش دهند، رشد عظیم صنعت خورشیدی الزاماً به همان نسبت باعث افزایش مصرف نقره نخواهد شد.
به همین دلیل، رقابت فناوری در کارخانه‌های چین می‌تواند به اندازه تعداد پنل‌های تولیدشده برای بازار نقره اهمیت داشته باشد.
جمع‌بندی؛ داستان نقره دیگر فقط داستان طلا و دلار نیست
برای سال‌ها بسیاری از سرمایه‌گذاران نقره را عمدتاً در کنار طلا و دلار تحلیل می‌کردند. امروز بخش دیگری از معادله اهمیت بسیار بیشتری پیدا کرده است:
انرژی.
جهان برای تولید برق پاک به پنل‌های خورشیدی بیشتری نیاز دارد و صنعت خورشیدی نیز برای بسیاری از فناوری‌های فعلی خود به نقره وابسته است.
چین به دلیل جایگاه بسیار بزرگ خود در زنجیره تولید خورشیدی، به یکی از کشورهایی تبدیل شده که تحولات صنعتی آن می‌تواند بر چشم‌انداز تقاضای نقره اثر بگذارد.
اما برای سرمایه‌گذار یک نکته مهم‌تر از همه وجود دارد:
رشد پنل‌های خورشیدی به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد قیمت نقره نیست؛ اما آن‌قدر مهم شده که دیگر نمی‌توان آینده بازار نقره را بدون بررسی صنعت خورشیدی تحلیل کرد.
کیهان سیلور | KEYHAN SILVER
نقره فقط یک فلز گران‌بها نیست؛ فلزی است که بخشی از آینده انرژی جهان به آن گره خورده است.
